Hoe herken je bedwantsen in bed?

Bedwantsen herkent u zelden aan het dier zelf, maar aan het patroon dat ze achterlaten. Kleine donkere stipjes langs de naden van het matras, roestbruine veegjes op het laken en beten die in een lijntje of groepje staan, zijn samen een sterker signaal dan een enkele waarneming. De dieren zijn nachtactief en verstoppen zich overdag, waardoor u ze bij daglicht meestal niet ziet.

Een volwassen bedwants is ongeveer vier tot zeven millimeter, plat, ovaal en roodbruin. Na een bloedmaaltijd is het lichaam boller en donkerder. De jongere exemplaren zijn lichter en kleiner en worden vaak over het hoofd gezien.

Waar moet u kijken?

Bedwantsen blijven dicht bij de plek waar iemand slaapt. Ze verplaatsen zich niet ver als dat niet nodig is. Doorzoek daarom in deze volgorde en gebruik een zaklamp, ook overdag.

• De naden, biezen en labels van het matras, vooral aan het hoofdeinde.
• De randen van de boxspring en de onderzijde van de matrasbodem.
• Schroefgaten, verbindingen en de achterzijde van een houten bedframe.
• Achter het hoofdbord en achter de plint direct achter het bed.
• Naden van het nachtkastje en de achterkant van laden.
• Loszittend behang, stopcontacten en lijstjes aan de muur bij het bed.

Vindt u zwarte stipjes ter grootte van een punt die uitlopen als u er met een vochtig doekje overheen gaat, dan zijn dat vrijwel zeker uitwerpselen. Lege, doorzichtige huidjes wijzen erop dat er een populatie groeit en niet slechts een enkel dier is meegelift.

Beten zijn een aanwijzing, geen bewijs

Reacties op beten verschillen sterk per persoon. De een krijgt duidelijke bultjes in een rij, de ander merkt weken niets. Daarom is het onverstandig om alleen op huidklachten af te gaan, in beide richtingen. Geen reactie betekent niet dat er niets zit, en jeukende bultjes kunnen ook van vlooien, muggen of een huidaandoening komen.

Zoek dus altijd naar fysieke sporen op en rond het bed voordat u conclusies trekt. Twijfelt u over huidklachten, leg die dan voor aan een huisarts. Een bestrijder kan vaststellen of er bedwantsen aanwezig zijn, maar doet geen uitspraken over uw gezondheid.

Hoe komen bedwantsen binnen?

Vrijwel altijd door meeliften. Ze komen mee in bagage na een reis, in tweedehands meubels of matrassen, in verhuisdozen en soms via een aangrenzende woning door leidingschachten en kieren. Bedwantsen hebben niets te maken met de mate waarin een huis wordt schoongehouden, iets wat mensen vaak als eerste vrezen.

In appartementencomplexen en oudere gestapelde bouw, waarvan er in Amsterdam en de Zaanstreek veel staat, speelt de kans op verplaatsing tussen woningen wel mee. Daarom wordt bij een bevestigde besmetting vaak gekeken of naastgelegen ruimtes moeten worden geinspecteerd.

Wat kunt u doen zodra u vermoedt dat er bedwantsen zijn?

De eerste reactie is meestal de verkeerde. Wie in paniek in een andere kamer gaat slapen, neemt de dieren vaak mee en vergroot het gebied. Wie spullen in de gang zet, verplaatst het probleem. Wie een spuitbus leegmaakt langs de naden, jaagt de dieren uit elkaar en maakt de latere behandeling ingewikkelder.

Verstandiger is dit: blijf in dezelfde slaapkamer slapen tot er een plan is, was beddengoed en textiel op een hoge temperatuur en droog het heet, en verzamel wat u vindt in een afgesloten potje of maak er een scherpe foto van. Meld de vondst en laat een inspectie uitvoeren voordat er iets wordt behandeld.

Hoe verloopt een professionele aanpak?

Na vaststelling volgt een behandelplan dat is afgestemd op de ruimte en de omvang. Dat kan bestaan uit een combinatie van hittebehandeling, mechanische verwijdering en toepassing van een toegelaten middel op specifieke plekken. Omdat eitjes ongevoelig zijn voor veel behandelingen, hoort er standaard een vervolgbezoek bij, doorgaans na een aantal weken, om de tweede generatie op te vangen.

De voorbereiding die van u wordt gevraagd, is een wezenlijk onderdeel van het resultaat. Denk aan het leeghalen van nachtkastjes, het lostrekken van het bed van de muur en het wassen van textiel. Bij bedwantsenbestrijding in de Zaanstreek wordt die voorbereiding vooraf doorgenomen, zodat de behandeling in een keer goed kan worden uitgevoerd.

Waarmee worden bedwantsen het vaakst verward?

Drie verwarringen komen steeds terug. De eerste is met vlooien: die springen, zitten vaak rond de enkels en zijn slanker van vorm. Bedwantsen springen en vliegen niet, ze lopen. De tweede is met tapijtkevers, waarvan de larven eveneens huidjes achterlaten, maar die zitten in textiel en vloerbedekking en niet geconcentreerd rond het hoofdeinde van het bed.

De derde is met houtluis of stofluis, kleine lichte diertjes die op vochtige plekken leven en niet steken. Wie een verdacht dier vindt, doet er goed aan het te bewaren in plaats van weg te gooien. Een klein potje met een dichte deksel is genoeg, en een scherpe foto van dichtbij helpt bij een eerste beoordeling op afstand.

Voorkomen na een reis

De meest voorkomende introductie is bagage. Zet uw koffer in een hotel niet op het bed maar op een bagagerek of in de badkamer, en controleer bij aankomst kort de naden van het matras aan het hoofdeinde. Was thuis reistextiel meteen op een hoge temperatuur en berg de koffer niet op in de slaapkamer.

Koopt u tweedehands meubels, bekijk dan naden, schroefgaten en de onderzijde voordat het meubel naar binnen gaat. Van der Felz ziet in de praktijk dat juist gestoffeerde tweedehands meubels en matrassen een terugkerende bron zijn. Wie twijfelt over een vondst, kan een inspectie laten uitvoeren door een ervaren plaagdierbestrijder voordat er iets wordt behandeld.

Veelgestelde vragen

Kunnen bedwantsen ziekten overbrengen?
Er is geen bewijs dat bedwantsen ziekten op mensen overbrengen. De klachten die mensen ervaren, betreffen doorgaans huidreacties en slecht slapen.

Helpt de wasmachine?
Wassen op een hoge temperatuur en heet drogen doodt bedwantsen en eitjes in textiel. Het lost de besmetting in het bed en de omgeving niet op.

Moet ik mijn matras weggooien?
Meestal niet. Weggooien zonder behandeling van de rest van de ruimte helpt bovendien nauwelijks, omdat de dieren zich ook buiten het matras ophouden.

Waarom is een tweede bezoek nodig?
Eitjes zijn beter beschermd dan volwassen dieren. Een vervolgbezoek vangt de exemplaren op die na de eerste behandeling zijn uitgekomen.